Zaprezentowane w ostatnich tygodniach podczas prac Parlamentarnego Zespołu ds. Regulacji Rynku Aptecznego i Produktów Leczniczych pomysły na reformę polskiego rynku aptek bazują na doświadczeniach dwóch krajów, które radykalnie przebudowały swój rynek w ostatnich latach: Włoch i Węgier. Propozycje prezentowane przez środowiska pracodawców bazują na reformie włoskiego rynku aptecznego w roku 2017, które poszły w stronę deregulacji i praw pacjentów, zaprezentowane przez Naczelną Izbę Aptekarką opierają się na doświadczeniach reformy przeprowadzonej na Węgrzech w 2010 r., która polegała na wywłaszczeniach. Jakie są  skutki obu rozwiązań?

Termin anagram pochodzi z języka greckiego. Powstał z połączenia wyrazów ἀνά (ana) „na nowo” i γράμμα (gramma) „litera, pismo, napis” – ἀνάγραμμα (anagramma). Można go zatem przetłumaczyć jako „wyraz napisany na nowo”. 

Wielki Słownik Języka Polskiego podaje, że anagram to „słowo lub wyrażenie, które powstało z przestawienia liter albo sylab w innym słowie lub wyrażeniu”. Wśród łacińskich nazw roślin można spotkać tego rodzaju nazwy powstałe z przestawienia liter w innych istniejących już nazwach roślin. Nie są to częste przypadki i zdarzają się jedynie wśród roślin ozdobnych.

Artykuł przedstawia podział, rozpoznanie i dotychczas stosowane leczenie dolegliwości dyspeptycznych. Nowy kierunek, zamiast walczyć z pojedynczymi objawami, jako przykład nowego, emergentnego podejścia w medycynie skupia się na holistycznym wzmacnianiu naturalnej obrony organizmu. Wyroby medyczne z polisacharydami o dużej masie cząsteczkowej mogą stanowić nową szansę terapeutyczną. Tworzą one fizyczną, ochronną warstwę błony śluzowej, która izoluje ją od kwasu, pozwalając na regenerację bez zaburzania fizjologii żołądka.

Zakażenia układu moczowego należą do najczęstszych zakażeń bakteryjnych. W dobie rosnącej oporności na antybiotyki szczególną rolę odgrywa fitoterapia. W profilaktyce i leczeniu łagodnych zakażeń układu moczowego mogą być wykorzystywane m.in. preparaty żurawinowe oraz lek roślinny. Pewne znaczenie w leczeniu i profilaktyce zakażeń układu moczowego mają preparaty zawierające w swoim składzie D-mannozę. Obecnie zaleca się także immunoprofilaktykę jako postępowanie pierwszego wyboru u kobiet z nawracającymi zakażeniami układu moczowego przed rozważeniem długotrwałej antybiotykoterapii profilaktycznej. Najlepiej przebadanym preparatem jest OM-89-lizat bakteryjny Escherichia coli podawany doustnie przez 90 dni.

Organizm człowieka narażony jest codziennie na rosnącą liczbę toksyn pochodzenia środowiskowego, dietetycznego i związanego ze stylem życia. Wątroba, nerki i układ pokarmowy odgrywają centralną rolę w neutralizacji i eliminacji szkodliwych substancji. Fitoterapia — w szczególności zastosowanie karczocha zwyczajnego (Cynara scolymus), ostropestu plamistego (Silybum marianum), brzozy brodawkowej (Betula pendula), mniszka lekarskiego (Taraxacum officinale), goryczki żółtej (Gentiana lutea), imbiru lekarskiego (Zingiber officinale) i kurkumy (Curcuma longa) – oferuje naukowo udokumentowane wsparcie dla tych naturalnych szlaków detoksykacji.

Migrena to choroba neurologiczna, a jej diagnoza opiera się głównie na szczegółowym wywiadzie klinicznym według kryteriów ICHD. Współczesna nauka, dzięki neuroobrazowaniu i badaniom genetycznym, potwierdza jej organiczne podłoże. Kluczowym odkryciem była rola peptydu CGRP, co doprowadziło do stworzenia nowoczesnych, celowanych terapii (przeciwciała monoklonalne, gepanty). Leczenie dzieli się na profilaktyczne, które ma na celu zmniejszenie liczby ataków (od stylu życia po leki), oraz doraźne, przerywające ból (m.in. NLPZ i tryptany). Nowoczesne podejście pozwala skutecznie kontrolować chorobę i znacząco poprawić jakość życia pacjentów.

Choroba Parkinsona to jedno z najczęstszych schorzeń neurodegeneracyjnych Choroba prowadzi do stopniowego obumierania komórek nerwowych produkujących dopaminę, czyli neuroprzekaźnik kluczowy dla prawidłowej kontroli ruchu. – Do najbardziej charakterystycznych objawów należą drżenie spoczynkowe, sztywność mięśni oraz spowolnienie ruchowe. Wraz z postępem choroby pojawiają się również trudności w utrzymaniu równowagi czy wykonywaniu codziennych czynności – wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Ryszard Czepko, ordynator Klinicznego Oddziału Neurochirurgii w Szpitalu św. Rafała w Krakowie, Scanmed.

Podstawą terapii w początkowym etapie choroby pozostaje leczenie farmakologiczne, przede wszystkim preparatami lewodopy. Z czasem jego skuteczność może się obniżać, a u pacjentów pojawiają się powikłania związane z długotrwałym stosowaniem leków. W takich sytuacjach rozważana jest kwalifikacja do leczenia operacyjnego z wykorzystaniem głębokiej stymulacji mózgu (DBS). Jest to zaawansowana procedura, która polega na wszczepieniu elektrod do ściśle określonych struktur mózgu odpowiedzialnych za kontrolę ruchu.

Aby profilaktyka mogła być skuteczną inwestycją, musi być powszechnie dostępna. Sukces szczepień realizowanych w aptekach jest tego najlepszym przykładem. To tam pacjenci mogą dziś szybko i wygodnie chronić się przed głównymi zagrożeniami sezonu infekcyjnego: grypą, COVID-19, pneumokokami oraz RSV. Wyraźne efekty tej dostępności widać na przykładzie samego wirusa RS. Choć od początku sezonu odnotowano ponad 100 tys. zachorowań, to zaszczepiło się już łącznie ponad 540 tysięcy osób. Mimo tych pozytywnych sygnałów i ogromnej roli aptek należy jednak pamiętać, że w skali całego społeczeństwa to wciąż zbyt mało, aby zbudować pełną odporność populacyjną.

Jak wynika z danych European Centre for Disease Prevention and Control, w 2022 r. w 20 krajach UE/EOG odnotowano 3650 przypadków KZM, z czego zdecydowana większość została potwierdzona. Choroba ta w pierwszej fazie przypomina zwykłą infekcję wirusową. Kleszczowe zapalenie mózgu jest jednak jedną z najpoważniejszych wirusowych neuroinfekcji w Polsce. 

– Największą pułapką kleszczowego zapalenia mózgu jest jego podstępny początek i dwufazowy przebieg. Objawy pierwszej fazy przypominają grypę czy inne infekcje: gorączka, złe samopoczucie, ból mięśni. Jeśli po kilku dniach samopoczucie się poprawia, pacjent często uznaje, że infekcja minęła. Niestety, u części chorych po krótkim okresie pozornego zdrowia może nastąpić druga faza, w której wirus atakuje ośrodkowy układ nerwowy. Prowadzi to do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu, co może skutkować trwałymi powikłaniami neurologicznymi, a nawet inwalidztwem – wyjaśnia prof. dr hab. med. n. med. Ernest Kuchar, kierownik Kliniki Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym, Warszawski Uniwersytet Medyczny.

Pilotaż usług farmaceutycznych w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, obejmujący dziś ponad 1 400 aptek w całej Polsce, realizowany od 1 maja 2024 r., umożliwia uzyskanie recepty farmaceutycznej na antykoncepcję awaryjną bezpośrednio w aptece. Według deklaracji Mateusza Oczkowskiego, Dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji na XI Kongresie Wyzwań Zdrowotnych (Health Challenges Congress), pilotaż ma zostać przedłużony. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało uruchomienie procedury legislacyjnej, która umożliwi kontynuację rozwiązania funkcjonującego od 1 maja 2024 r. Zgodnie z zapowiedzią resortu, program ma zostać wydłużony o rok lub dwa lata.

Kolagen jest niezwykle ważnym składnikiem tkanek łącznych; stanowi główne białko strukturalne skóry, ścięgien i chrząstek. Sprawia, że tkanki są mocne i sprężyste, odporne na rozciąganie. W ostatnich latach bardzo wzrosło zainteresowanie suplementacją preparatami kolagenowymi jako potencjalnego środka anti-aging, wspomagającego proces regeneracji skóry. Suplementy kolagenowe są dostępne w różnych formach, w tym w proszku, żelach, płynach i kapsułkach. Rodzaj kolagenu użytego w tych suplementach może się różnić w zależności od źródła, najczęściej stosowany jest rybi, wieprzowy, drobiowy i wołowy.