Leczenie bólu przewlekłego z wykorzystaniem słabych i silnych opioidów

2021-09-16 Artykuły

Leczenie bólu przewlekłego z wykorzystaniem słabych i silnych opioidów

Eksperci z Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu (ISAP; International Association for the Study of Pain) deﬁniują ból jako "subiektywnie przykre oraz jednoznacznie negatywne wrażenie zmysłowe i emocjonalne powstające pod wpływem bodźców uszkadzających tkankę lub zagrażających jej uszkodzeniu albo opisywanym w kategoriach takiego uszkodzenia". W artykule dokonano przeglądu wybranych analgetyków i ich zastosowania w terapii różnych rodzajów bólu.

Prawidłowo wdrożona terapia przeciwbólowa, jak również przebiegający proces naturalnego zdrowienia tkanek powinny skutkować ustąpieniem (remisją) bólu o charakterze ostrym (traumatycznym). Jeżeli w pewnych okolicznościach, pomimo wyleczenia uszkodzonych tkanek (w wyniku doznanego urazu lub po operacji), ból trwa nadal albo towarzyszy chorobie przewlekłej, np. nowotworowej, to przestaje być sygnałem ostrzegawczym dla organizmu, ale staje się źródłem cierpienia z jednoczesnym pogorszeniem jakości życia pacjenta.

Czytaj pełny tekst

Autor: dr n. med. Robert Tomasz Kuthan

Data publikacji: 2021-09-16

Źródło: "Lek w Polsce" nr 8/2021

Słowa kluczowe: ból ostry, ból przewlekły, leczenie, podstawowa opieka zdrowotna

1. https://www.iasp-pain.org/publications/iasp-news/iasp-announces--revised-deﬁnition-of-pain.

2. Kocot-Kępska M. Nowoczesne metody leczenia bólu przewlekłego. Lek w Polsce. 2014;24(1):46-56.

3. Pęksa J, Malinowska-Karpiel A. Farmakoterapia bólu ostrego i przewlekłego w podstawowej opiece zdrowotnej. Lek w Polsce. 2020;30 (6/7):31-42.

4. Anekar AA, Cascella M. WHO Analgesic Ladder. [Updated 2021 May 18]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2021 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ books/NBK554435/.

5. Woroń J, Dobrogowski J, Wordliczek W, et al. Leczenie bólu w oparciu o drabinę analgetyczną WHO. Medycyna po Dyplomie. 2011;08:52-61.

6. Hylands-White N, Duarte RV, Raphael JH. An overview of treatment ap - proaches for chronic pain management. Rheumatol Int. 2017;01:29-42.

7. Krajnik M, Sobański P. Ból u chorego na nowotwór. Interna Szczeklika. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.22.1.

8. AGS clinical practice guidelines: the management of chronic pain in older persons. Geriatrics. 1998 Oct;53 Suppl 3:S6-7. PMID: 9826951.

9. Wytyczne Postępowania w bólu przewlekłym Polskiego Towarzystwa Badania Bólu i Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2003.

10. Woroń J, Engel Z, Filipczak-Bryniarska I, Wordliczek J. Anestezjologia i Ratownictwo. 2012;6:89-93.

11. Brunton L, Parker K, Blumenthal D, i wsp. Podręcznik Farmakologii i Terapii Goodmana i Gilmana. Wyd. Czelej 2010; s. 289.

12. Varga Z, Sabzwari SRA, Vargova V. Cardiovascular Risk of Nonsteroidal Anti-Inﬂammatory Drugs: An Under-Recognized Public Health Issue. Cureus. 2017 Apr 8;9(4):e1144. doi: 10.7759/cureus.1144. PMID: 28491485; PMCID: PMC5422108

13. Dworkin RH, O’Connor AB, Audette J, Baron R, Gourlay GK, Haanpää ML, et al. Recommendations for the pharmacological management of neuropathic pain: an overview and literature update. Mayo Clin Proc. 2010 Mar;85(3 Suppl):S3-14. doi: 10.4065/ mcp.2009.0649. PMID: 20194146; PMCID: PMC2844007.

14. Suchorzewski M, Wujtewicz M. Opioidy w leczeniu bólu neuropatycznego. Medycyna Paliatywna w Praktyce. 2007;1(2):49-53.

15. Leppert W, Łuczak J. Polska Medycyna Paliatywna. 2002;1,2:93-105.

16. Wysocka-Bąkowska M. Leczenie doraźne migreny. Lek w Polsce. 2014;24(03):35-47.

17. http://leki.urpl.gov.pl/ﬁles/25_Tramal_Retard_200_tab_o_przedl_ uwaln_200.pdf.

18. Jung YS, Kim DK, Kim MK, Kim HJ, Cha I, Lee EW. Onset of analgesia and analgesic efﬁ cacy of tramadol/acetaminophen and codeine/ acetaminophen/ibuprofen in acute postoperative pain: a single-center, single-dose, randomized,active-controlled, parallel-group study in a dental surgery pain model. Clin Ther. 2004;26(7):1037-1045.

19. Worthington I, Pringsheim T, Gawel MJ, Gladstone J, Cooper P, Dilli E, et al. Canadian Headache Society Acute Migraine Treatment Guideline Development Group. Canadian Headache Society Guideline: acute drug therapy for migraine headache. Can J Neurol Sci. 2013 Sep;40(5 Suppl 3):S1-S80. PMID: 23968886.

20. Murtagh FE, Chai MO, Donohoe P, Edmonds PM., Higginson IJ. The use of opioid analgesia in end-stage renal disease patients managed without dialysis: recommendations for practice. J Pain Palliat Care Pharmacother. 2007;21(2):5-16.

21.Twycross R, Wilcock A, Howard P. Palliative Care Formulary (PCF5), 5th Edition. Palliativedrugs.com Ltd, Nottingham, 2014.

22. Zylicz Z. Co przemawia za buprenorﬁną w wyborze analgetyku opioidowego? Medycyna Paliatywna w Praktyce. 2013;7(3-4):85-90.

23. Schmidt-Hansen M, Taubert M, Bromham N, Hilgart JS, Arnold S. The effectiveness of buprenorphine for treating cancer pain: an abridged Cochrane review. BMJ Support Palliat Care 2016;6:292-306.

24. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Tapentadol#section=2D-Structure.

25. Schroder W, Tzschentke TM, Terlinden R i wsp. Synergistic interaction between the two mechanisms of action of tapentadol in analgesia. J. Pharmacol. Exp Ther. 2011;337(1):312–320.

26. Schroder W, De Vry JD, Tzschentke TM. i wsp. Differential contribution of opioid and noradrenergic mechanisms of tapentadol in rat models of nociceptive and neuropathic pain. Eur. J. Pain. 2010;14(8):814–821.

27. Ueberall MA, Mueller-Schwefe GH. Efﬁcacy and tolerability balance of oxycodone/naloxone and tapentadol in chronic low back pain with a neuropathic component: a blinded end point analysis of randomly selected routine data from 12-week prospective open-label observations. J. Pain Res. 2016; 11(9):1001–1020.

28. Zajączkowska R, Kocot-Kępska M, Wordliczek J, Dobrogowski J. Tapentadol – nowy przedstawiciel ośrodkowo działających analgetyków klasy MOR-NRI. Terapia, numer specjalny. 2017:15-22.

29. Wild JE, Grond S, Kuperwasser B. i wsp. Long-term safety and tolerability of tapentadol extended release for the management of chronic low back pain or osteoarthritis pain. Pain Pract. 2010;10(5):416–427.

30. Biondi DM, Xiang J, Etropolski M, Moskovitz B. Evaluation of Blood Pressure and Heart Rate in Patients with Hypertension Who Received Tapentadol Extended Release for Chronic Pain: A Post Hoc, Pooled Data Analysis Clin. Drug Investig. 2014;34:565–576.

31. Ueberall MA, Mueller-Schwefe GH. Efﬁcacy and tolerability balance of oxycodone/naloxone and tapentadol in chronic low back pain with a neuropathic component: a blinded end point analysis of randomly selected routine data from 12-week prospective open-label observations. J. Pain Res. 2016;11(9):1001–1020.

32. Wiffen PJ, Derry S, Naessens K, Bell RF. Oral tapentadol for cancer pain. Cochrane Database Syst Rev. 2015 Sep 25;(9):CD011460. doi: 10.1002/14651858.CD011460.pub2.

33. Woroń J, Adamczyk A, Malec-Milewska M, Jakowicka-Wordliczek J. Stosowanie koanalgetyków u pacjentów z bólem neuropatycznym w przebiegu choroby nowotworowej. Medycyna Paliatywna w Praktyce. 2014;8(2):85-90.

34. Dworkin RH, O‘Connor AB, Backonja M i wsp. Pharmacological management of neuropathic pain: Evidence-based recomendations. Pain. 2007;132:237–251.

35. Mathieson S, Lin CC, Underwood M, Eldabe S. Pregabalin and gabapentin for pain. BMJ. 2020 Apr 28;369:m1315. doi: 10.1136/bmj. m1315. PMID: 32345589.

36. Magnowska M, Iżycka N, Kapoła-Czyż J, Romała A, Lorek J, Spaczyński M, Nowak-Markwitz E. Effectiveness of gabapentin pharmacotherapy in chemotherapy-induced peripheral neuropathy. Ginekol Pol. 2018;89(4):200-4. doi: 10.5603/GP.a2018.0034. PMID: 29781075.

37. Sandercock D, Cramer M, Wu J, Chiang YK, Biton V, Heritier M. Gabapentin extended release for the treatment of painful diabetic peripheral neuropathy: efﬁcacy and tolerability in a double-blind, randomized, controlled clinical trial. Diabetes Care. 2009 Feb;32(2):e20. doi: 10.2337/dc08-1450. PMID: 19171730; PMCID: PMC6905491.

38. Taylor D, Paton C, Kerwin R. Prescribing guidelines. Informa Healthcare, London 2007.

39. Litt JZ. Psychiatric drug reactions and interactions. Taylor & Francis, London 2005.

40. Lorno V, Landi L, Porro GA, Egan CG, Calderini E. Long-term effect of oxycodone/naloxone on the management of postoperative pain after hysterectomy: a randomized prospective study. Minerva Anestesiol. 2020; 86(5): 488-497.

41. de Biase S, Pellitteri G, Gigli GL, Valente M. Advancing synthetic therapies for the treatment of restless legs syndrome. Expert Opin Pharmacother. 2019; 20(16): 1971-1980.

42. Clark K, Byrne PG, Hunt J, Brown L, Rowett D, Watts G, Lovell M, Currow DC. Pharmacovigilance in Hospice/Palliative Care: De--Prescribing Combination Controlled Release Oxycodone-Naloxone. J Palliat Med. 2020; 23(5): 656-661.

Leczenie bólu przewlekłego z wykorzystaniem słabych i silnych opioidów

Czytaj pełny tekst

Piśmiennictwo