Istnieje wiele związków stymulujących odpowiedź immunologiczną, które wzmacniają odporność i skracają czas trwania choroby. Wśród nich możemy wymienić witaminy: A, D, E, powszechnie znaną witaminę C, a także mikroelementy – cynk, selen, których niedobór powoduje nieprawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego.
Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, wyciągi z roślin immunostymulujących są bardzo skuteczne we wzmacnianiu odpowiedzi immunologicznej komórkowej i humoralnej. O prawidłowe funkcjonowanie systemu obronnego naszego organizmu należy dbać szczególnie w okresach infekcyjnych przez suplementowanie związków stymulujących odpowiedź immunologiczną, które przedstawia poniższy artykuł.
Autor: mgr farm. Magdalena Szota
Data publikacji: 2016-01-22
Źródło: Lek w Polsce 11-12/2015
Słowa kluczowe: odporność, witaminy, selen, cynk, żelazo, beta-glukan, DHA, EPA, czosnek, aloes, jeżówka
1. A Gryszczyński A, Gryszczyńska B, Opala B. Karotenoidy. Naturalne źródła, biosynteza, wpływ na organizm ludzki. Postępy Fitoterapii 2011; 2:127-143.
2. Borowiak R, Leśnierowski G. Próba zwiększenia funkcjonalności preparatów otrzymanych metodą wysokotemperaturowej modyfikacji lizozymu. Żywność Nauka. Technologia. Jakość 2012; 5(84):124.
3. J. Pol, Buczkowska-Radlińska J, A. Bińczak- Kuleta A, Trusewicz M. Mucyny śliny ludzkiej – ich rola i znaczenie. Pomorska Akademia Medyczna w Szczecinie 2007; 53(2): 87-91.
4. Krzysik M, Biernat J, Grajeta H. Wpływ wybranych składników odżywczych pożywienia na funkcjonowanie układu odpornościowego Cz. II. Immunomodulacyjne działanie witamin i pierwiastków śladowych na organizm człowieka. Adv Clin Exp Med 2007; 16 (1): 123-133.
5. R. Olędzka R. Witamina D w świetle badań ostatnich lat. Bromat. chem. toksykol. 2013; XLVI, 2: 121.
6. Kuthan R. Plejotropowe właściwości witaminy D. Lek w Polsce 2015; 3 (vol 25).
7. Niedźwiedzka-Rystwej P, Deptuła W. Defensyny – ważny wrodzony element układu odpornościowego u ssaków. Postepy Hig Med Dosw. (online) 2008; 62: 524-529.
8. Jarosz M. Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Instytut Żywności i Żywienia. Warszawa 2012: 110.
9. Bieniek J, Brończyk-Puzoń A, Nowak J, Dittfeld A, A. Koszowska, Kulik K. Witamina D – wskaźnik zdrowia uosób starszych w wybranych chorobach neurodegeneracyjnych. Geriatria 2014; 49 (8): 49-55.
10. Płudowski P, Karczmarewicz E, Bayer M i wsp. Practical guidelines for the supplementation of vitamin D and the treatment of deficits in Central Europe – recommended vitamin D intakes in the general population and groups at risk of vitamin D deficiency. Endokrynologia Polska 2013; 64 (4): 319-327.
11. Szymańska R, Nowicka B, Kruk J. Witamina E – metabolizm i funkcje. Problemy Nauk Biologicznych 2009: 58.
12. Zeilińska A, Nowak I. Tokoferole i tokotrienole jako witamina E. Chemik 7/2014; 7 (tom 68): 585-588.
13. Kleszczewska E. Biologiczne znaczenie witaminy C ze szczególnym z uwzględnieniem jej znaczenia w metabolizmie skóry. Pol. Merk. Lek. 2007; XXIII (138): 462.
14. Zielińska-Pisklak M, Szeleszczuk Ł, Kuras M. Rola witaminy C i cynku we wspomaganiu układu odpornościowego. Lek w Polsce 2013; 11-12 (vol 23): 271-272.
15. Raszeja-Specht A, Bielarczyk H. Rola cynku w procesach fizjologicznych i patologicznych organizmu. Journal of Laboratory DiagnosticsDiagn Lab 2014; 50(1): 45-52.
16. Hardy G, Hardy I. Selenium: the Se-XY nutraceutical. Nutrition 2004; 20: 590-593.
17. Zaporowska H. Mikroelementy w życiu zwierząt i ludzi. Wyd. UMCS. Lublin 2002.
18. Rayman MP. The importance of selenium to human health. Lancet 2000; 356: 233-241.
19. Ring J. Zdrowie dzięki witaminom. Stosowanie witamin i minerałów w zapobieganiu dolegliwościom i leczeniu chorób. Grupa Wyd. Bertelsmann Media, Diogenes. Warszawa 2001.
20. Dymarska E, Grochowalska A, Krauss H. Wpływ sposobu odżywiania na układ odpornościowy. Immunomodulacyjne działanie kwasów tłuszczowych, witamin i składników mineralnych oraz przeciwutleniaczy. Nowiny Lekarskie 2013;82(3): 222-231.
21. Artym J. Udział laktoferryny w gospodarce żelazem w organizmie. Część I. Wpływ laktoferryny na wchłanianie, transport i magazynowanie żelaza, Postepy Hig Med Dosw. (online) 2008; 62: 599-611.
22. Marciniak- Łukasik K. Rola i znaczenia kwasów tłuszczowych omega- 3. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2011; 6 (79): 24-35.
23. Materac E, Z. Marczyński Z, Bodek H. Rola kwasów omega-3 i omega-6 w organizmie człowieka. BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. 2013; XLVI (2): 225-233.
24. Warowny M. Rola kwasów omega-3 w organizmie człowieka. Lek w Polsce 2014; 6 (278): 19.
25. Zapała Ł, Lasek W. Naturalne immunostymulatory egzogenne. Postępy biologii komórki 2007; tom 34 (3): 581-594.
26. Cieślik E, Turcza K. Właściwości prozdrowotne aloesu zwyczajnego Aloe vera (L.) Webb. Aloe barbadensis Mill. Postępy Fitoterapii 2015; 2: 117-124.
27.27. Baraniak J, Kania M. Surowce roślinne i inne wybrane składniki preparatów prozdrowotnych przeznaczone do stosowania u dzieci. Postępy Fitoterapii 2014; 1:48-52.
28. Jędrzejko K, Kowalczyk B, Bacler B. Aloe vera (L.) Webb., A. barbadensis Mill. – aloes zwyczajny. FAM: Aloaceae – Aloesowate. [W:] Pawlok T, Prochas A (red.). Rośliny kosmetyczne. Śląska Akad. Med. Katowice 2006; 64-5.
29. Baj T. Immunologiczne właściwości jeżówki purpurowej. Aptekarz Polski 2010; 01/(41/19) online.
30. Podlewski J, Chwalibogowska-Podlewska A. Leki współczesnej terapii. Wydanie XX 2010; tom 2: 943.
31. Krajewska J. Bez czarny (Sambucus nigra) w leczeniu stanów grypy i przeziębienia. Lek w Polsce 2014; 9 (280).
32. Marciniec K, Włodarczyk-Marciniec B. Przeciwnowotworowe własności czosnku. Postępy Fitoterapii 2008; 2: 90-95.
33. Matysiak M, Gaweł- Beben K, Rybczyńska K, Gmiński J, Surma S. Porównanie wybranych właściwości biologicznych czosnku pochodzącego z Polski i Chin. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2015: 2 (99):160-169.
34. Jurczyńska E, Saczko J, Kulbacka J, Kawa-Rygielska J, Błażewicz J. Beta-glukan jako naturalny antykarcynogen. Pol. Merk. Lek. 2012; XXXIII: 196, 217.
35. Krupińska P, Zegan M. Beta-glukan – wybrane korzyści zdrowotne ze szczególnym uwzględnieniem jego wpływu na gospodarkę lipidową. BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. 2013; XLVI (2); 162-170.
36. Lewkowicz P, Tchórzewski H. Wybrane aspekty działania przeciwnowotworowego 1-O-alkilogliceroli – głównej komponenty oleju z wątroby rekina. Pol. Merk. Lek. 2012; XXXIII (198): 353-356.
37. Lewkowicz N, Lewkowicz P, Kurnatowska A, Tchórzewski H. Mechanizm działania i zastosowanie kliniczne oleju z wątroby rekina, Pol. Merk. Lek. 2006; XX (119): 598-601.
W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki.
Sprawdź więcej ustawień plików cookie, aby zarządzać swoimi preferencjami.
Więcej informacji na temat plików cookie i przechowywania danych można znaleźć w naszej Polityce Prywatności.W celu ulepszenia zawartości naszej strony internetowej oraz dostosowania jej do Państwa osobistych preferencji, wykorzystujemy pliki cookies przechowywane na Państwa urządzeniach. Kontrolę nad plikami cookies można uzyskać poprzez ustawienia przeglądarki internetowej.
