Zaburzenia lipidowe stanowią jeden z najlepiej poznanych czynników ryzyka chorób układu krążenia. Na podstawie przeprowadzonych w Polsce badań epidemiologicznych dotyczących hiperlipidemii można wysunąć wniosek, że wielu pacjentów nie jest świadomych swojej choroby, a część z tych, którzy są świadomi, nie podejmuje leczenia. Również zbyt mało pacjentów osiąga pożądane stężenia lipidów według wytycznych ESC/EAS 2011.
Problem mogłoby rozwiązać stosowanie wyższych dawek statyn i wprowadzenie terapii skojarzonej. W perspektywie czasu następuje w Polsce wzrost częstości występowania nadwagi i otyłości wśród dorosłych. Ważną rolę odgrywa motywacja pacjentów do regularnego przyjmowania leków, uświadomienie konieczności długotrwałej terapii, a także zwrócenie uwagi na znaczenie aktywności fizycznej i re dukcji masy ciała.
Autor: lek. med. Anna Martyniuk
Data publikacji: 2015-09-25
Źródło: Lek w Polsce 08/2015
Słowa kluczowe: hiperlipidemia, leczenie zaburzeń lipidowych, statyny
1. Bogdański P, Pupek- Musialik D. Statyny- standard terapii XXI wieku. Jak wybrać optymalną dawkę? Forum Zaburzeń Metabolicznych 2010; 1(3): 131-140.
2. Europejska Deklaracja na Rzecz Ochrony Zdrowia www.heartcharter. org/ Polish
3. Mastalerz- Migas A, Reksa D, Steciwko A . Terapia zaburzeń lipidowych w praktyce lekarza rodzinnego. Terapia 2008; 16(2); 25-28.
4. Grupa Robocza do spraw postępowania w dyslipidemiach Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) i Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego (EAS). Wytyczne ESC/ EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach. Kardiol Pol 2011; supl. 69: 143-200.
5. Wożakowska-Kapłon B, Filipiak KJ, Mamcarz A i wsp. Aktualne problemy terapii dyslipidemii w Polsce- II Deklaracja Sopocka. Stanowisko grupy ekspertów wsparte przez Sekcję Famakoterapii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Kardiol Pol 2014; 72(9); 847-853.
6. Śliż D, Mamcarz A. Epidemiologia zaburzeń lipidowych. W: Mamcarz A, Folga A, Śliż D, Wełnicki M (red.): Leczenie zaburzeń lipidowych w codziennej praktyce. Wyd. 1. Medical Tribune Polska. Warszawa 2012: ss 15-20.
7. Pająk A, Wiercińska E, Polakowska M i wsp . Rozpowszechnienie dyslipidemii u mężczyzn i kobiet w wieku 20-74 lat w Polsce. Wyniki programu WOBASZ. Kardiol Pol 2005; 63(6); supl 4:S620-S625.
8. Folga A, Chmielewski M, Mamcarz A. Bezpieczeństwo leczenia statynami. W: Folga A, Chmielewski M, Mamcarz A. Statyny. Wyd. 1. Medical Education Oficyna. Wydawnicza Warszawa 2010: ss 99-103.
9. Kłosiewicz- Latoszek L, Cybulska B. Farmakoterapia hipercholesterolemii. Efekt hipolipemizujący i bezpieczeństwo.W: Cybulska B (red.). Zaburzenia lipidowe. Wyd. 1. Wydawnictwa Medyczne Termedia. Poznań 2010: ss 86-104.
10. Sygitowicz G, Pera Ł. Statyny a witamina D. W: Filipiak KJ, Sitkiewicz D. Hipercholesterolemie i dyslipidemie. Wyd.1. Medyk. Warszawa 2015: ss.161-171.
11. Steciwko A, Opolski G, Lubieniecka M i wsp. Charakterystyka projektu OSLO-POL – doniesienie wstępne. Fam Med Prim Care Review 2011;13(2): 244-246.
12. Jóźwiak J. Czynniki ryzyka- dyslipidemia. W: Jóźwiak J: Ocena wybranych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego w ogólnopolskiej 5-letniej obserwacji kohorty pacjentów POZ. Badanie LIPIDOGRAM 5 lat. Wyd. 1. Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej. Częstochowa 2013: ss 157-251.
13. Bednarska- Makaruk M, Pasierski T. Farmakologia i działanie hipolipemizujące statyn. W: Bednarska-Makaruk M, Pasierski T. Statyny. Wyd.1. Medycyna Praktyczna. Kraków 2010: ss.50-70.
14. Bednarska- Makaruk M, Pasierski T. Statyny w leczeniu zaburzeń lipidowych. W: Bednarska- Makaruk M, Pasierski T. Statyny. Wyd. 1. Medycyna Praktyczna. Kraków 2010: ss 90-95.
15. Kozłowski D. Analiza badań ankietowych oceniających stopień realizacji zaleceń prewencyjnych wśród lekarzy podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej. Geriatr Pol 2006; 2: 99-104.
16. Michalak M, Kołtowski Ł, Jaworski R i wsp. Czy pacjenci z hipercholesterolemią są leczeni optymalnie? Wyniki badania oceniającego stan leczenia hipercholesterolemii w warunkach ambulatoryjnych w Polsce. Pol Prz Kardiol 2010; 12(3): 207-211.
17. Banach M, Barylski M, Aronow WS i wsp. Rola statyn w leczeniu zaburzeń gospodarki lipidowej u osób z zespołem metabolicznym. W: Banach M, Filipiak KJ, Opolski G (red). Aktualny stan wiedzy na temat statyn. Wyd. 1. Termedia. Wydawnictwa Medyczne. Poznań 2008: ss. 217-231.
18. Naruszewicz M. Przeciwzapalne działanie fibratów wzmacnia ich rolę w monoterapii dyslipidemii. W: Podolec P. (red). Podręcznik Polskiego Forum Profilaktyki. Wyd.1. Tom 2. Medycyna Praktyczna. Kraków 2010: ss. 407-408.
19. Stapleton Ph A, Goodwill AG, James ME et all. Hypercholesterolemia and microvascular dysfunction : interventional strategies. J Inflamm 2010; 7: 54.
20. Główczyńska R. Simwastatyna- klasyka w nowych odsłonach, czyli nowe połączenia lekowe. Kardiol Dypl 2010; 9(9) :14-23.
21. Mamcarz A. Standardy leczenia dyslipidemii w zespole metabolicznym Anno Domini 2013. Probl Med Rodz 2013; 15(42):12.
22. Podolec P. Nowe leki hipolipemizujące W: Podolec P. (red). Podręcznik Polskiego Forum Profilaktyki. Wyd.1. Tom 2. Medycyna Praktyczna. Kraków 2010: ss 409-411.
23. Gerards MC, Terlou Rj, Yu H et al. Traditional Chinese lipidlowering agent red yeast results in significant LDL reduction but safety uncertain. A systematic review and meta-analysis. Atherosclerosis 2015; 240 (2):415-423.
24. Śliż D, Mamcarz A. Monakolina K – pierwsza statyna OTC czy nadzwyczajny suplement diety ? Kardiologia w Praktyce 2013; 4(26):33-35.
25. Burke FM . Red yeast rice for treatment of dyslipidemia. Curr Atheroscler Rep 2015; 17(4):495.
26. Bunnov V, Saenphet K, Lumvono S et al. Monascus purpureus- fermented Thai glutinous rice reduced blood and hepatic cholesterol and hepatic steatosis concentrations in diet- induced hypercholesterolemic rats. BMC Complement Altern Med 2015;15:88. 27.
27. Vinker S, Shari M, Baersky T el al. Adherence with statins over 8 years in usual care setting. J Am Managed Care 2008; 14(6):388-392.
28. Bogacka A, Nawrot B, Gryza M. Ocena znajomości i przestrzegania zasad diety śródziemnomorskiej wśród pacjentów przychodni kardiologicznych. Żywn Nauka Technol Jakość 2008; 2(57):128-139.
29. Salazar REN, Marquez SYF, Vizmanos LB et al. Association between food behavior and hypercholesterolemia-LDL in university students. Nutr Hosp 2015; 31(n06):2696-2702.
30. Haberka M, Okopień B, Gąsior Z . Najważniejsze zalecenia diagnostyczne i terapeutyczne u chorych z zaburzeniami gospodarki lipidowej. Kardiol Dypl 2012; 11(4):10-19.
31. Peckenpaugh NJ . Choroby układu sercowo-naczyniowego W: Gajewska D (red. pol). Podstawy żywienia i dietoterapia.Wyd. 1. Elsevier Urban & Partner. Wrocław 2010: ss. 253-291.
32. Szostak WB, Cichocka A. Leczenie dietetyczne hipercholesterolemii. Zasady postępowania i ich realizacja w praktyce. W: Cybulska B (red.). Zaburzenia lipidowe. Wyd. 1. Wydawnictwa Medyczne Termedia. Poznań 2010: ss. 65-77.
33. Kozłowska- Wojciechowska M. Rola żywności funkcjonalnej wzbogaconej o stanole roślinne w profilaktyce i leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego na tle miażdżycy. Chor Serca Naczyń 2011; 8(1): 25-30.
34. Estruch R, Ros E, Salas-Salvado J et al. Primary prevention of cardiovascular disease with Mediterranean diet. N Engl J Med 2013; 368(14): 1279-1290.
35. Mertens E, Mullie P, Deforche B et al. Cross-sectional on the relationship between Mediterranean Diet Score and blood lipids. Nutrition 2014;13:88.
36. Pitsavos C, Panagiotakos DB, Tzima N et al. Adherence to Mediterranean diet is associated with total antioxidant capacity in healthly adults: the ATTICA study. Am J Clin Nutr 2005; 82(3):694-699.
37. Carter SJ, Roberts MB, Salter J et al. Relationship between Mediterranean Diet Score and atherothrombotic risk: findings from Third National Health and Nutrition Examination Survey (NHANESIII), 1988-1994. Atherosclerosis 2010; 210(2): 630-636.
38. Panagiotakos DB, Pitsavos C, Stefanadis C. Dietary patterns: a Mediterranean diet score and its relation to clinical and biological markers of cardiovascular disease risk. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2006;16(8):559-568.
39. Szostak B, Cybulska B. Prewencja chorób sercowo-naczyniowych- postępy 2007. Med Prakt 2008;6:33-50.
40. Jóźwiak J. Czynniki ryzyka- nadwaga i otyłość. W: Jóźwiak J: Ocena wybranych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego w ogólnopolskiej 5-letniej obserwacji kohorty pacjentów POZ. Badanie LIPIDOGRAM 5 lat. Wyd. 1. Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej. Częstochowa 2013: 59-96.
41. Tershakovec AM, Jawad AF, Stouffer NO et al. Persistent hypercholesterolemia in associated with the development of obesity among girls: the Bogalusa Heat Study. Am J Clin Nutr 2002;76(4):730-735.
42. Gostynski M, Gutzwiller F, Kuulasmaa K et al. Analysis of the relationship between total cholesterol, age, body mass index among males and females in the WHO MONICA Project. Int J Obes Relat matab Disord 2004; 28(8):1082-1090.
43. Ki M, Pouliou T, Li L et al. Physical (in)activity over 20 years in adulthood: associations with adult lipid levels in the 1958 British birth cohort. Atherosclerosis 2011; 219(1):361-367.
44. Wiliams PT. Incident hypercholesterolemia in relation to changes in vigorous physical activity. Med Sci Sport Exerc 2009; 41(1):74-80.
W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki.
Sprawdź więcej ustawień plików cookie, aby zarządzać swoimi preferencjami.
Więcej informacji na temat plików cookie i przechowywania danych można znaleźć w naszej Polityce Prywatności.W celu ulepszenia zawartości naszej strony internetowej oraz dostosowania jej do Państwa osobistych preferencji, wykorzystujemy pliki cookies przechowywane na Państwa urządzeniach. Kontrolę nad plikami cookies można uzyskać poprzez ustawienia przeglądarki internetowej.