Propolis jest produktem o bardzo złożonym składzie, produkowanym przez pszczoły z kitu pszczelego i balsamu pyłkowego. Głównymi substancjami bioaktywnymi propolisu są polifenole (flawonoidy i fenolokwasy) oraz terpenoidy (mono-, tri - , seskwiterpeny i steroidy). Do głównych właściwości propolisu należy działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz immunostymulujące i antyoksydacyjne. Propolis jest stosowany wewnętrznie w postaci nalewek i wyciągów, m.in. w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, stanach obniżonej odporności. Zewnętrznie (w postaci maści, kremów, zasypek, globulek) propolis używany jest m.in. na trudno gojące się rany, owrzodzenia, oparzenia, żylaki, czyraki, a także w schorzeniach ginekologicznych.
Data publikacji: 2013-08-19
Źródło: Lek w Polsce 06-07/2013
Słowa kluczowe: propolis, kit pszczeli, balsam pyłkowy, polifenole, terpenoidy.
Piśmiennictwo:
1. Kędzia B., Pochodzenie propolisu w świetle teorii i badań naukowych, Herba Polonica, 2008, 4, 179.
2. Bornus L., Encyklopedia pszczelarska, PWRiL, 1989.
3. Lipiński M., Pożytki pszczele, zapylanie i miododajność roślin, PWRiL, 2010.
4. Kohlmunzer S., Farmakognozja, 1998.
5. Ghisalberti E.L., Propolis: a review, Bee World, 1979; 60, 59.
6. Marcucci M.C., Propolis: chemical composition, biological properties and therapeutic activity, Apidologie, 1995, 26, 83.
7. Wilde J., Prabucki J., Hodowla pszczół, PWRiL, 2009.
8. Warakomska Z, Maciejewicz W., Microscopic analysis of propolis from Polish regions. Apidologie, 1992, 23,277.
9. Jabłoński B., Kołtowski Z., Nectar secretion and honey potential of honey plants growing under Poland's conditions, J. Api. Sci., 2005, 49, 59.
10. Kołtowski Z., Wielki atlas roślin miododajnych, Przedsięb. Wyd. Rzeczpospolita, 2006.
11. König B., Plant sources of propolis, Bee World, 1985, 66,136.
12. Bankova V., Dyulgerov A., Popov S., Propolis produced in Bulgaria and Mongolia: phenolic compounds and plant origin, Apidologie, 1992, 23, 79.
13. Marcucci M.C., Camargo de F.A., Lopes C.M.A., Identification of amino acids in Brazilian propolis, Z Naturforsch., 1996, 51,11.
14. Scheller S., Szaflarski J., Tustanowski J., Biological properties and clinical application of propolis. I. Some physico-chemical properties of propolis, Arzneim. Forsch., 1977, 27, 889.
15. Maciejewicz W., Daniewski M., Mielniczuk Z., Gas chromatography – mass spectrometry study of propolis, Chem. Anal., 1984, 29, 421.
16. Bankova V.S., Popov S.S., Marekov N.L., Isopentenil cinnamates from poplar buds and propolis, Phytochem., 1989, 28, 871.
17. Bankova V., Christov R., Stoev G., Popov S., Determination of phenolics from propolis by capillary gas chromatography, J. Chromatogr., 1992, 607, 150.
18. Campos M.G.R., Sabatier S., Amiot M.J., Aubert S., Characterization of flavonoids in three hive products: bee pollen, propolis and honey, Planta Med., 1990, 56, 580.
19. Christov R., Bankova V., Gas chromatographic analysis of underivatized phenolic constituents from propolis using an electron-capture detector, J. Chromatogr., 1992, 623, 182.
20. Bankova V.S., Popov S.S., Marekov N.L., A study on flavonoids of propolis, J. Nat. Prod., 1983, 46, 471.
21. Bankova V., Dyulgerov A., Popov S., Marekov N., A GC/MS study of the propolis phenolic constituents, Z. Naturforsch., 1987, 42C, 147.
22. Greenway W., May J., Scaysbrook T., Whatley F.R., Identification by gas chromatography-mass spectrometry of 150 compounds in propolis, Z. Naturforsch., 1991, 46C, 111.
23. Maciejewicz W., Scheller S., Daniewski M., Gas chromatography – mass spectrometry investigation of propolis. Analysis of sesquiterpenes, Acta Polon. Pharm., 1983, 40, 251.
24. Maciejewicz W., Daniewski M., Mielniczuk Z., Gas chromatography – mass spectrometry investigation of propolis. Analysis of β-steroids, Acta Polon. Pharm., 1982, 39, 277.
25. Kędzia B., Geppert B., Iwaszkiewicz J., Pharmacological Investigations of ethanolic extract of propolis, Phytothérapie, 1990, 6, 7.
26. Meresta L., Meresta T., Antibacterial activity of flavonoid compounds of propolis, occurring in flora in Poland, Bull. Vet. Inst. Pulawy, 1986, 28, 61.
27. Grange J. M., Davey R.W., Antibacterial properties of propolis (bee glue), J. R. Soc. Med., 1990, 83, 159.
28. Millet-Clerc J., Michel D., Simeray J., Chaumont J.P., Étude préliminaire des propriétes fongistatiques de la propolis comparées à celles de quelques produits commerciaux, Plant Med. Phytother., 1987, 21, 3.
29. Fernandes Junior A., Sugizaki M.F., Fogo M.L., Lopes C.A.M., Funari, S.R.C., In vitro susceptibility of Candida albicans to propolis, IV Iberolatinamerican Meeting Apic, Ministerio de Agricultura, Ganaderia Recursos Renovables, Rio Cuarto, Argentina, 1999.
30. Lori G.A., Acción fungicida del propóleos en la dermatomicosis bovina, Ind. Apic., 1990, 1, 38.
31. Amoros M., Sauvager F., Girre L., Cormier M., In vitro antiviral activity of propolis. Apidologie, 1992, 23, 231.
32. Amoros M., Simões C.M.O., Girre L., Sauvager F., Cormier M., Synergistic effect of flavones and flavonols against Herpes Simplex virus Type1 in cell culture. Comparison with the antiviral activity of propolis, J. Nat. Prod., 1990, 55, 1732.
33. Kędzia B., Hołderna-Kędzia E., Wykorzystanie propolisu i miodu w zakażeniach, Postępy Fitoterapii, 2007, 4, 202.
34. Scheller S., Szaflarski J., Tustanowski J., Nolewajka E., Stojko A., Biological properties and clinical application of propolis I, Arzneim. Forsch. Drug. Res., 1977, 27, 889.
35. Hollands I., Miyares C., Pimienta R., Control de la calidad de la propolisina (extracto alcohólico de propóleos) utilizado como coccidiostático mediante un método biológico, Rev. Cubana Cienc. Vet., 1988, 19, 319.
36. Mirayes C., Hollands I., Castaneda C., Therapeutic trials with the propolis-based product Propolisina in human giardiasis, Acta Gastroent. Latinoam., 1988, 18, 195.
37. Pratsinis H., Kletsas D., Melliou E., Chinou I., Antiproliferative activity of Greek propolis, J. Med. Food, 2010, 13, 286.
38. Siripatrawan U., Vitchayakitti W., Sanguandeekul R., Antioxidant and antimicrobial properties of Thai propolis extracted using ethanol aqueous solution, Int. J. Food Sci. Technol., 2013, 48, 22.
39. Purohit A., Joshi K., Kotru B., Kotru S., Effect of Indian propolis on haematological parameters in experimentally induced hyperlpidemic male albino rabbits, Asian J. Pharm. Clin. Res., 2013, 6, 17.
40. Orkin V.F., Primenenie propolisa v terapii piodermiǐ, vyzvannykh antibiotiko-rezistentnymi shtammami stafilokokka. (Use of propolis in the treatment of pyodermia caused by antibiotics-resistant strains of staphylococcus), Vrachebnoe delo, 1971, 1, 110.
4[1]. Ngatu N.R., Saruta T., Hirota R., Eitoku M., Muzembo B.A., Matsui T., Nangana L.S., Suganuma N., Antifungal efficacy of Brazilian green propolis extracts and honey on Tinea capitis and Tinea versicolor, Eur. J Integr. Med., 2011, 4, 275.
42. Holcova S., Schmidt M., Duschgel und shampoo mit einem propolis-spezial-konzentrat bei seborrhoe, psoriasis, und atopischen ekzemen - Eine anwendungsbeobachtung. (Showering gel and shampoo with a special concentrate from propolis for the treatment of seborrhoic eczema, psoriasis and atopic eczema - An observational study), Haut, 2005, 16, 311.
43. Olczyk P., Komosinska-Vassev K., Winsz-Szczotka K., Stojko J., Klimek K., Kozma E. M., Propolis induces chondroitin/dermatan sulphate and hyaluronic acid accumulation in the skin of burned wound, Evidence-based Complementary and Alternative Medicine, 2013, Nr art. 290675.
44. Kucharzewski M., Kózka M., Urbanek T., Topical treatment of nonhealing venous leg ulcer with propolis ointment, Evidence-based Complementary and Alternative Medicine, 2013, Nr art. 254017.
45. Ali H. S., Abdul Rasool B.K., Propolis buccal paste in treatment of aphthous ulceration: Formulation and clinical evaluation, Asian J. Pharm. Clin. Res., 2011, 4, 29.
46. Van Loveren C., Broukal Z., Oganessian E., Functional foods/ingredients and dental caries, Eur. J. Nutr., 2012, 51, 15.
47. Nakamura T., Ohta Y., Ohashi K., Ikeno K., Watanabe R., Tokunaga K., Harada N., Protective effect of Brazilian propolis against liver damage with cholestasis in rats treated with α -naphthylisothiocyanate, Evidence-based Complementary and Alternative Medicine, 2013, Nr art. 302720.
48. Burdock G.A., Review of the biological properties and toxicity of bee propolis (propolis), Food Chem. Toxicol., 1998, 36, 347.
49. Bogdaszewska - Czabanowska J., Szwarc K., Dembińska B., Badania alergologiczne nad właściwościami uczulającymi kitu pszczelego (propolis), Przegl. Dermatol., 1980, 67, 747.
50. Hausen B.M., Wollenweber E., Senff H., Post B., Propolis allergy. II. The sensitizing properties of 1,1-dimethylallyl caffeic acid ester. Contact Dermatitis, 1987, 17, 171.
5[1]. Schmalle H.W., Jarchow O.H., Hausen B.M., Schulz K.H., Aspects of relationships between chemical structure and sensitizing potency of flavonoids and related compounds. Plant Flavonoids in Biology and Medicine Academic Press, New York, USA, 387-390.
W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki.
Sprawdź więcej ustawień plików cookie, aby zarządzać swoimi preferencjami.
Więcej informacji na temat plików cookie i przechowywania danych można znaleźć w naszej Polityce Prywatności.W celu ulepszenia zawartości naszej strony internetowej oraz dostosowania jej do Państwa osobistych preferencji, wykorzystujemy pliki cookies przechowywane na Państwa urządzeniach. Kontrolę nad plikami cookies można uzyskać poprzez ustawienia przeglądarki internetowej.