Bez czarny (Caprifoliaceae) jest rośliną o szerokim wachlarzu właściwości farmakologicznych. Preparaty otrzymywane z jego kwiatów i owoców stosowane są m.in. do leczenia stanów grypowych, przeziębień i innych chorób przebiegających z gorączką i stanem zapalnym górnych dróg oddechowych. Za działanie lecznicze bzu czarnego odpowiedzialne są zawarte w nim flawonoidy, antocyjany i triterpeny. Poniższy artykuł przedstawia przegląd literatury naukowej na temat właściwości leczniczych owoców i kwiatu bzu czarnego.
Data publikacji: 2013-08-14
Źródło: Lek w Polsce 06-07/2013
Słowa kluczowe: bez czarny, Sambucus nigra, flawonoidy, antocyjany, sambunigryna.
1. British Herbal Pharmacopoeia, British Herbal Medicine Association, 1996
2. Macku J., Krejca J., Atlas roślin leczniczych, 1989, wyd. III.
3. Van Wyk B.E., Wink M., Rośliny lecznicze świata, 2004.
4. Samochowiec L., Kompendium ziołolecznictwa, 2002, wyd. II.
5. Lewkowicz-Mosiej T., Leksykon roślin leczniczych, 2003, wyd. I.
6. Lamer – Zarawska E. et al., Fitoterapia i leki roślinne, 2007, wyd. I.
7. Frohne D., Leksykon roślin leczniczych, 2010, wyd. I.
8. Willer B. Untersuchungen zur Antiasthmatischen Wirkung von Sambucus nigra. Doctor Degree Dissertation in science,University of Regensburg, Faculty Chemistry & Pharmacy, Moniachium, 1997.
9. WHO monographs on selected medicinal plants, 2004, Vol. 2.
10. Bisset N. G., Wichtl M., Herbal Drugs and Phytopharmaceuticals: A Handbook for Practice on a Scientific Basis, 2001, wyd. II.
11. Newall C. A., Anderson L. A., Phillipson J. D., Herbal medicines, a guide for healthcare professionals, London Pharmaceutical Press, 1996.
12. Blumenthal M., Goldberg A., Brinckma J., Herbal Medicine: Expanded Commission E Monographs, Austin, American Botanical Council, 2000.
13. Barnes J., Anderson L. A., Phillipson D. J., Herbal Medicines, The Pharmaceutical Press, 2002.
14. Toulemonde B., Richard H. M. J., Volatile constituents of dry Elder (Sambucus nigra L.) flowers". J. Agric. Food Chem., 1983, 31, 365.
15. Brønnum–Hansen K., Hansen S.H., High performance liquid chromatographic separation of anthocyanins of Sambucus nigra L., J. Chromatograph., 1983, 262, 385.
16. Wu X, Gu L, Prior R.L., Mckay S., Characterization of anthocyanins and proanthocyanidins in some cultivars of Ribes, Aronia, and Sambucus and their antioxidant capacity, J. Agric. Food Chem., 2004, 52, 7846.
17. Wichtl M., Herbal drugs and phytopharmaceuticals, Medpharm Scientific Publishers GmbH, Stuttgart 2004, wyd. III.
18. Askar A, Treptow H., Aromastoffe in schwarzem Holunder (Sambucus nigra L.). Ernährung/ Nutrition, 1985, 9, 309.
19. Bisset N.G., Wichtl M., Herbal drugs and phytopharmaceuticals: a handbook for practice on a Scientific Basis, Medpharm, Stuttgart 2001, wyd. II.
20. Vulić J.J., Vračar L.O., Šumić Z.M., Chemical characteristics of cultivated Elderberry Fruit, BIBLID, 2008, 39, 85.
21. Pogorzelski E., Formation of cyanide as a product of decomposition of cyanogenic glycosides in the treatment of elderberry fruit (Sambucus nigra), J. Sci. Food Agric., 1982, 33, 496.
22. Bagchi D., Roy S., Patel V., Safety and whole-body antioxidant potential of a novel anthocyanin-rich formulation of edible berries, Mol. Cell Biochem., 2006, 281, 197.
23. Assessment Report on Sambucus nigra L., fructus, Committee on Herbal Medicinal Products, European Medicines Agency Evaluation of Medicines for Human Use, 2013.
24. Assessment Report on Sambucus nigra L., flos, Committee on Herbal Medicinal Products, European Medicines Agency Evaluation of Medicines for Human Use, 2008.
25. Bradley P.R., British Herbal Compendium, 1992, wyd. I.
26. Schmersahl K. J., Über die Wirkstoffe der diaphoretischen Drogen des DAB 6, Naturwissenschaften, 1964.
27. Bisset N. G., Herbal drugs and phytopharmaceuticals, CRC Press,1994.
28. Mascolo N. et al., Biological screening of Italian medicinal plants for antiinflammatory activity, Phytother. Res., 1987, 1, 28.
29. Delaveau P., Lallouette P., Tessier A.M., Stimulation of the phagocytic activity of the reticuloendothelial system by plant extracts, Planta Med., 1980, 40, 49.
30. Yesilada E. et al., Inhibitory effects of Turkish folk remedies on inflammatory cytokines: interleukin-1a, interleukin-1b, and tumor necrosis factor-α, J. Ethnopharmacol., 1997, 58, 59 .
31. Rebuelta M., Vivas, L. S. Roman and M. G.-S. Fedez, Étude de l’effet diurétique de différentes préparations des fleurs du Sambucus nigra, L. Plantes médicinales et Phytothérapie, 1983, 3, 173.
32. Beaux D., Fleurentin J., Mortier F., Effect of Extracts of Orthosiphon stamineus Benth, Hieracium pilosella L., Sambucus nigra L. and Arctostaphylos Uva-ursi (L.) Spreng. in Rats, Phytother. Res., 1999, 13, 222.
33. Blumenthal M., The complete German Commission E monographs, Austin, TX, American Botanical Council, 1998.
34. Kolmunzer S., Farmakognozja, PZWL Warszawa, 1998.
35. Izzo A. A. et al., Biological screening of Italian medicinal plants for antibacterial activity, Phytother. Res., 1995, 9, 281.
36. Hearst C. et al., Antibacterial activity of elder (Sambucus nigra L.) flower or berry against hospital pathogens, J. Med. Plants Res., 2010, 4, 1809.
37. Zakay-Rones Z., Thom E., Wollan T., Wadstein J., Randomized study of the efficacy and safety of oral elderberry extract in the treatment of influenza A and B virus infections. J. Int. Med. Res., 2004, 32, 132.
38. Roschek B.J.R. et al., Elderberry flavonoids bind to and prevent H1N1 infection in vitro, Phytochem. 2009, 70, 1255.
39. Sahpira-Nahor O., Zakay-Rones Z., Mumcuoglu M., The effects of Sambucol® on HIV infection in vitro, Annual Israel Congress of Microbiology, 1995.
40. Barak V., Halperin T., Kalickman I., The effect of Sambucol®, a black elderberry-based, natural product, on the production of human cytokines: I. Inflammatory cytokines, Eur. Cytokine Netw., 2001,12, 290.
41. Barak V., Birkenfeld S., Halperin T., Kalickman I., The effect of herbal remedies on the production of human inflammatory and anti-inflammatory cytokines, Israel Med. Assoc. J., 2004, 4, 919.
42. Waknine-Grinberg J.H. et al., The immunomodulatory effect of Sambucol on leishmanial and malarial infections, Planta Med., 2009, 75, 581.
43. Gray A. A. M., Abdel-Wahab Y. Y. H., Flatt P. P. R., The traditional plant treatment, Sambucus nigra (elder), exhibits insulin-like and insulin-releasing actions in vitro, J. Nutr., 2000, 130, 15.
44. Murkovic M. et al., Effects of elderberry juice on fasting and postprandial serum lipids and low-density lipoprotein oxidation in healthy volunteers: a randomized, double-blind, placebo-controlled study, Eur. J. Clin. Nutr., 2004, 58, 244.
45. Abuja P.M., Murkovic M., Pfannhauser W., Antioxidant and prooxidant activities of elderberry (Sambucus nigra) extract in low-density lipoprotein oxidation, J Agric. Food Chem., 1998, 46, 4091.
46. Youdim K.A., Martin A., Joseph J.A., Incorporation of the elderberry anthocyanins by endothelial cells increases protection against oxidative stress, Free Rad. Biol. Med., 200, 29, 51.
47. Kraft K., Hobbs C., Pocket Guide to Herbal Medicine, Stuttgart /New York, Thieme, 2004.
48. Mills S., Bone K., The Essential Guide to Herbal Safety, Philadelphia, Elsevier Churchill Livingstone, 2005.
49. De Smet P. A. G. M., Keller K., Chandler H. R, Chandler R. F., Adverse effects of herbal drugs, vol. 2, Berlin, Springer Verlag, 1992.
W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki.
Sprawdź więcej ustawień plików cookie, aby zarządzać swoimi preferencjami.
Więcej informacji na temat plików cookie i przechowywania danych można znaleźć w naszej Polityce Prywatności.W celu ulepszenia zawartości naszej strony internetowej oraz dostosowania jej do Państwa osobistych preferencji, wykorzystujemy pliki cookies przechowywane na Państwa urządzeniach. Kontrolę nad plikami cookies można uzyskać poprzez ustawienia przeglądarki internetowej.