Jak wynika z raportu PMR pt. „Dystrybucja na rynku farmaceutycznym w Polsce 2013. Wpływ ustawy refundacyjnej i prognozy rozwoju na lata 2013-2015”, ostatni rok był okresem dynamicznego rozwoju sieci aptecznych w Polsce. Zmieniające się na niekorzyść otoczenie rynkowe (zwłaszcza po wejściu w życie ustawy refundacyjnej) sprawia, że niezależnym aptekom coraz trudniej jest działać na rynku. Dlatego w przyszłości PMR przewiduje dalszy rozwój różnych form współpracy między aptekami.

Na polskim rynku farmaceutycznym wyróżnić można dwa rodzaje sieci aptecznych. Pierwszą grupę stanowią sieci powiązane z hurtowniami. Kilka z nich liczy po kilkaset placówek, np. Pelion, Farmacol, czy ACP Pharma/Mediq – obecnie przejmowane przez Neucę/Pentę). Na rynku działają również mniejsze sieci apteczne, należące do regionalnych hurtowni, jak krakowska hurtownia Hygieia posiadająca kilkunaście placówek zlokalizowanych.

Na skutek wprowadzenia w 2004 r. przepisu Prawa Farmaceutycznego dotyczącego możliwości posiadania tylko 1% aptek w jednym województwie przez jeden podmiot, firmy dążące do rozbudowania swoich sieci aptecznych w różny sposób starają się ominąć ten przepis. Zakładają nowe apteki, wykorzystując różne powiązania kapitałowe i inne powiązania zawarte na podstawie umów cywilnoprawnych.

Drugą grupę sieci aptecznych tworzą apteki, które nie mają powiązań z hurtowniami (tzw. niezależne). W tej grupie żaden z graczy nie kontroluje więcej niż 100 aptek, a przeważającą część stanowią sieci liczące poniżej 20 placówek.

Ustawa refundacyjna wpłynęła znacząco na obniżenie się przychodów hurtowni farmaceutycznych (głównie za sprawą obniżenia marży i spadku sprzedaży leków). Dodatkowo sytuację aptek pogarsza zaostrzenie się warunków współpracy z hurtowniami farmaceutycznymi, które same borykają się ze skutkami ustawy refundacyjnej, takimi jak  zmniejszenie częstotliwości dostaw, skrócenie terminów płatności, obniżenie limitów kredytowych i ogólna zmiana warunków handlowych.

Sieci apteczne również odczuły spadek przychodów po wejściu w życie ustawy refundacyjnej. W związku z nowymi regulacjami prawnymi nie mogą już  negocjować u producentów i hurtowni lepszych warunków dostaw leków refundowanych i oferować ich w bardzo niskich cenach, czym przyciągały wielu klientów. Ponadto apteki sieci aptecznych często znajdują się w najdroższych lokalizacjach miast, np. w centrach handlowych. Koszty prowadzenia działalności są tam nawet o 30% wyższe niż np. na osiedlach mieszkaniowych.

W ocenie PMR, w związku z dynamicznym rozwojem sieci aptecznych, ich udział wartościowy w polskim rynku farmaceutycznym może w ciągu najbliższych kilku lat przekroczyć 50%. PMR przewiduje zarówno powstawanie nowych sieci aptecznych, jak i wzrost liczby placówek w istniejących już sieciach. Plany rozwojowe mają na przykład Apteki Zdrowit, Ziko Apteki, Grupa Moja Farmacja, Grupa Apteki Curate czy też Grupa Bliska Apteka. 

Najważniejszym wydarzeniem ostatnich miesięcy na polskim rynku dystrybucji farmaceutycznej była transakcja sprzedaży części hurtowej i detalicznej ACP Pharma/Mediq w Polsce. Zakupu, od funduszu Advent International, dokonała Neuca, która zapłaciła za Mediq 432 mln zł. Jednocześnie Neuca zawarła umowę z Pentą, funduszem private equity, na sprzedaż części aptecznej Mediq, za 228,7 mln zł. Obecnie obie transakcje są przedmiotem oceny Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Po ewentualnym przejęciu około 270 aptek własnych i franczyzowych Mediq, Penta znacznie umocni swoja pozycję na polskim rynku sieci aptecznych, gdzie działa poprzez Dr. Max (prowadzi sieć około 70 aptek). Fundusz przewiduje, że rebranding placówek Mediq zajmie około roku, od momentu oficjalnego zakończenia transakcji. Jednocześnie Penta  nie wyklucza w przyszłości przejęć kolejnych, mniejszych graczy.